Τριχοπτωση & Θεραπειες

Μύθοι & Συχνές Ερωτήσεις

Φωτογραφιες Περιστατικων

Δείτε Αποτελέσματα

←Επιστροφη στην αρχικη

Αλωπεκιες

Η αλωπεκία αποτελεί τη συχνότερη διαταραχή της τριχοφυΐας, η οποία ανάλογα με το στάδιο, τη στιγμή έναρξης, τη διάρκεια και τη μονιμότητά της επηρεάζει την εικόνα, την εμφάνιση και  την ψυχολογία του ατόμου.

Η «αλωπεκία» περιγράφει την έλλειψη ή την αραίωση των τριχών της κεφαλής ή και άλλων σημείων του σώματος, λόγω της αποδυνάμωσης της λειτουργικότητας των τριχοθυλακίων.

Η αλωπεκία παρατηρείται όταν τα τριχοθυλάκια παύουν να παράγουν τον φυσιολογικό αριθμό τριχών (δηλαδή μία έως τέσσερις τρίχες ανά τριχοθυλάκιο) ή παράγουν τρίχες με μη φυσιολογικό πάχος και μη φυσιολογική ποιότητα. Τα τριχοθυλάκια συρρικνώνονται, γίνονται καχεκτικά (minimalisation) και σταδιακά τα βγάζουν λιγότερες τρίχες ή χνοώδεις τρίχες ή καθόλου τρίχες.

 Οι αλωπεκίες διακρίνονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

  1. Μη ουλωτικές
  2. Ουλωτικές
speaktothedoctor

Μη Ουλωτικές Αλωπεκίες

α) Φυσιολογικές αλωπεκίες

Αμέσως μετά τη γέννηση, το τρίχωμα της κεφαλής συνήθως αντικαθίσταται χωρίς αυτό να γίνει αντιληπτό τις περισσότερες φορές. Όταν η κατάσταση αυτή είναι εμφανής, δημιουργείται μια αλωπεκία που αρχίζει από το μπροστινό μέρος της κεφαλής. Σε κάποια βρέφη, η φυσιολογική αλωπεκία γίνεται αντιληπτή στην ινιακή χώρα εξαιτίας του ότι τρίβεται στο μαξιλάρι.

Κατά τη διάρκεια της εφηβείας, περισσότερα αγόρια και λιγότερα κορίτσια παρατηρούν απώλεια στην πρόσθια περιοχή της κεφαλής με αποτέλεσμα να διαφοροποιείται η καμπύλη της γραμμής του τριχωτού κατά τη μέτωπο-βρεγματική περιοχή, αποκτώντας ένα πιο τριγωνικό σχήμα.

Η φυσιολογική πτώση των τριχών είναι σταθερή στον άνθρωπο. Σε κάποια άτομα μπορεί να παρουσιαστεί όμως μια εποχιακή αύξηση.

β) Γυροειδής αλωπεκία

H γυροειδής αλωπεκία (alopecia areata) είναι μια αυτοάνοση πάθηση του θύλακα της τρίχας. Χαρακτηρίζεται από ανομοιόμορφη αραίωση, η οποία αναπτύσσεται σε φυσιολογικό κατά τα άλλα δέρμα, με τρίχες σε μορφή θαυμαστικού γύρω από τα όρια των περιοχών που επεκτείνεται.

Στις περισσότερες περιπτώσεις περιορίζεται σε μία ή περισσότερες περιοχές, αλλά στα βαριά περιστατικά μπορεί να υπάρχει πλήρης αραίωση στην κεφαλή (ολική αλωπεκία – alopecia totalis) ή σε ολόκληρο το σώμα (καθολική αλωπεκία – alopecia universalis).

γ) Ανδρογενετική αλωπεκία

Η ανδρογενετική αλωπεκία, γνωστή και ως φαλάκρα, οφείλεται στην αυξημένη ευαισθησία των υποδοχέων που φυσιολογικά υπάρχουν στα τριχοθυλάκια, στα κυκλοφορούντα ανδρογόνα του οργανισμού, ανεξαρτήτως της ποσότητας των τελευταίων.

Στο 5% των ανδρών, η πάθηση αρχίζει πριν την ηλικία των 20 ετών, με μια συμμετρική μέτωπο-κροταφική αραίωση που συνοδεύεται με ελαφριά απώλεια του τριχωτού κατά μήκος της πρόσθιας γραμμής. Με τη πάροδο των ετών, η απώλεια των τριχών αυξάνεται και αναλόγως της κατάστασης, η ανδρογενετική αλωπεκία στους άνδρες μετριέται σε βαθμίδες βάσει της κλίμακας Hamilton-Norwood.

Στις γυναίκες όμως, συνήθως αρχίζει αργότερα και εξελίσσεται με πιο αργούς ρυθμούς. Οι τρίχες λεπταίνουν και σταδιακά η αραίωση αρχίζει από τη θέση της «χωρίστρας» και μπορεί να εξελιχθεί ευρύτερα. H ταξινόμηση στις γυναίκες γίνεται με την κλίμακα Ludwig.

δ) Μη ουλωτικές αλωπεκίες από την επίδραση διάφορων άλλων βλαπτικών παραγόντων

Κατά τη διάρκεια της μίτωσης, τα μητρικά κύτταρα των τριχών είναι πολύ ευπαθή σε διάφορους βλαπτικούς παράγοντες, οι οποίοι επηρεάζουν τους μηχανισμούς των κυττάρων με αποτέλεσμα τη μερική ή πλήρη αναστολή της τριχοφυΐας. Ανάλογα με το βαθμό της βλάβης που έχει συμβεί, οι αλωπεκίες μπορούν να διακριθούν σε: α) τελογενείς, στις οποίες η αναλογία των τελογενών τριχοθυλακίων σε σχέση με τα αναγενή  τριχοθυλάκια αυξάνεται, β) σε δυστροφικές, στις οποίες αυξάνεται η αναλογία των δυστροφικών τριχοθυλακίων και γ) σε μεικτές, στις οποίες επηρεάζεται η αναλογία και των τελογενών και των δυστροφικών τριχοθυλακίων.

 

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΛΩΠΕΚΙΑ

 

 

Διάκριση των διάχυτων αλωπεκιών ανάλογα με την εικόνα του τριχορριζογράμματος

i) ΤΕΛΟΓΕΝΗΣ ΑΛΩΠΕΚΙΑ

Με κύριο χαρακτηριστικό τη μεγάλη απώλεια τριχών από τον πρόωρο ή απότομο τερματισμό του αναγενούς σταδίου και την έναρξη της τελογενούς φάσης, το αποτέλεσμα είναι οι τρίχες να πέφτουν σε δύο έως τρεις μήνες. Σε αυτό το είδος της αλωπεκίας, η τριχόπτωση είναι αναστρέψιμη διότι δημιουργείται από κάποιους βλαπτικούς παράγοντες μικρής ή μέτριας έντασης. Νοσήματα με υψηλό πυρετό, βαριές αρρώστιες ή βλάβες, εγχειρήσεις, ψυχολογικό στρες, φάρμακα ή έλλειψη σιδήρου είναι μερικοί από αυτούς.

Να σημειωθεί ότι ένα άλλο είδος τελογενούς αλωπεκίας παρατηρείται μετά το τέλος της εγκυμοσύνης ή τον τερματισμό της λήψης αντισυλληπτικών χαπιών. Η απότομη μετάπτωση της προηγηθείσας παρατεταμένης διάρκειας της αναγενούς φάσης σε τελογενή είναι συχνά αιτία τελογενούς αλωπεκίας.

ii) ΔΥΣΤΡΟΦΙΚΗ ή ΑΝΑΓΕΝΗΣ ΑΛΩΠΕΚΙΑ

Στο είδος αυτό της αλωπεκίας, παρατηρείται αναστολή της λειτουργίας των τριχοθυλακιών στο αναγενές στάδιο από τη δράση ισχυρών αυτή τη φορά βλαπτικών παραγόντων. Το αποτέλεσμα είναι οι τρίχες που παράγονται, να είναι λεπτές και εύθραυστες και να χάνονται σε μία έως τέσσερις εβδομάδες. Η συγκεκριμένη κατάσταση τριχόπτωσης μπορεί να είναι αναστρέψιμη ή όχι σε σχέση με τη βλάβη που έχει προκληθεί και εάν αυτή έχει προκαλέσει νέκρωση του τριχοθυλάκου. Σε περιπτώσεις όπως των χημειοθεραπειών, μπορούμε να έχουμε και ολική απώλεια τριχών μέσα σε λίγες μέρες.

iii) ΜΙΚΤΗ ΑΛΩΠΕΚΙΑ

Σε αυτό το είδος της αλωπεκίας, οι βλαπτικοί παράγοντες διαφοροποιούν με διαφορετικό τρόπο τους τριχοθυλάκους με αποτέλεσμα σε κάποιους να παρατηρείται  πρόωρο τέλος της αναγενούς φάσης, ενώ σε άλλους διακοπή της περαιτέρω ανάπτυξης στο αναγενές στάδιο.

Διάκριση των διάχυτων αλωπεκιών ανάλογα με τον χρόνο εκδήλωσης

Υπάρχουν 3 διαφορετικές εκδηλώσεις της  διάχυτης τριχόπτωσης:

  1. Η οξεία, κατά την οποία τα μαλλιά αρχίζουν να χάνονται ξαφνικά
  2. Η υποξεία, στην οποία η πτώση των τριχών διαρκεί αρκετούς μήνες
  3. Η χρόνια, κατά την οποία ο κύκλος της αραίωσης τείνει να επαναλαμβάνεται και διαρκεί περισσότερο από 6 μήνες

Η διακοπή της φυσιολογικής εξέλιξης του κύκλου ζωής των μαλλιών συνήθως αποτελεί αποτέλεσμα μιας συστηματικής σωματικής προσβολής, μεταβολικού στρες (χημειοθεραπείες, εγκυμοσύνη, εφηβεία, χειρουργική επέμβαση, έντονο στρες, σοβαρές χρόνιες ασθένειες) ή συναισθηματικού τραύματος.

Η αραίωση παρατηρείται έως και 3 μήνες μετά τη βίωση του έντονου περιστατικού. Επειδή μεσολαβεί διάστημα μηνών από την αρχική επίδραση της αιτίας έως ότου εμφανιστεί η τριχόπτωση, το άτομο έχει αποθεραπευτεί συνήθως από την αιτία και έτσι σε κάποιες περιπτώσεις είναι δύσκολο να αποσαφηνιστεί ο ακριβής λόγος που την προκάλεσε.

Διάκριση των αλωπεκιών ανάλογα με τον βλαπτικό παράγοντα

i) Διάχυτος αλωπεκία από ενδοκρινικές μεταβολές

Στον υποθυρεοειδισμό, παρατηρείται  διάχυτη αλωπεκία των τριχών της κεφαλής και αργότερα του σώματος. Επίσης, υπάρχει αραίωση του τριχώματος των φρυδιών και των μασχαλών.

Στον υπερθυρεοειδισμό, αναπτύσσεται διάχυτη αλωπεκία. Σπανιότατα είναι βαριάς  μορφής και είναι αναστρέψιμη.

Στον  υποπαραθυρεοειδισμό, οι τρίχες της κεφαλής εμφανίζουν αραίωση, είναι ξηρές και τραχείς, και η αλωπεκία μπορεί να εμφανιστεί κατά τόπους ανώμαλα.

 Στον μη ρυθμισμένο σακχαρώδη διαβήτη, μπορεί να προκληθεί διάχυτη αλωπεκία.

Όπως ήδη αναφέραμε στην εγκυμοσύνη ή τον τερματισμό της λήψης αντισυλληπτικών χαπιών, η απότομη μετάπτωση της προηγηθείσας παρατεταμένης διάρκειας της αναγενούς φάσης σε τελογενή είναι συχνά αιτία τελογενούς αλωπεκίας.

ii) Διάχυτος αλωπεκία από φάρμακα και χημικές ουσίες

Με εντομοκτόνα που λαμβάνονται κατά λάθος ή με σκοπό την αυτοκτονία, η αλωπεκία ξεκινά έως και δέκα μέρες αργότερα με τη μορφή διάχυτης απόπτωσης των τριχών. Ανάλογα με τη δόση, η αλωπεκία μπορεί να είναι δυστροφική και να επεκτείνεται για 3-4 μήνες.

Αντιθυροειδικά φάρμακα μπορεί σε ορισμένους ασθενείς να προκαλέσουν διάχυτη αλωπεκία, όταν χορηγούνται για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Αντιπηκτικά μπορούν επίσης να προκαλέσουν διάχυτη αλωπεκία, η οποία όμως είναι αναστρέψιμη.

Χημειοθεραπευτικά φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν διάχυτη αλωπεκία, όταν οι αναγενείς  θύλακοι εισέρχονται στην καταγενή-τελογενή φάση πρόωρα ή όταν σε αναστολείς της μιτώσεως της μήτρας δημιουργείται συρρίκνωση στο στέλεχος ή πλήρες σπάσιμο.

Τα αντιψυχωσικά φάρμακα διαταράσσουν τη διαδικασία της κερατινοποίησης με αποτέλεσμα οι τρίχες να  γίνονται σκληρές και να αραιώνουν.

Στην υπερβιταμίνωση της βιταμίνης Α οι τρίχες λεπταίνουν, το δέρμα ξηραίνεται, γίνεται ευερέθιστο και κάποιες φορές υπερμελαγχρωματικό.

Το βορικό οξύ επίσης μπορεί να προκαλέσει μετά από παρατεταμένη χρήση διάχυτη αλωπεκία.

iii) Διάχυτος Αλωπεκία από  διαταραχές διατροφής και μεταβολισμού

Στις περιπτώσεις πρωτεϊνικής ανεπάρκειας, έλλειψης σιδήρου, ελλιπούς αποθήκευσης σιδήρου, έλλειψης ψευδαργύρου, μαγνησίου, βιταμινών D και B12, φυλλικού οξέος , έλλειψης λιπαρών οξέων αλλά και στις κληρονομικές διαταραχές στον μεταβολισμό των αμινοξέων προκαλούνται διάχυτες αλωπεκίες.

 

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΛΩΠΕΚΙΑ

 

ε) Τραυματικές Αλωπεκίες

i) Τριχοτιλλομανία

Η τραυματική αυτή αλωπεκία κατά την οποία ξεριζώνονται τρίχες από το άτομο που έχει αναπτύξει ένα νευρικό τικ, μπορεί να δημιουργήσει περιοχή μερικής αλωπεκίας. Οι περιοχές αυτές έχουν συνήθως αφύσικο σχήμα και η αραίωση δεν είναι πλήρης, αλλά σποραδική, επίσης μπορεί να αφορά στα φρύδια ή τις βλεφαρίδες.

ii) Αλωπεκίες από έλξη

Το συνεχόμενο τράβηγμα των τριχών από ρόλεϋ, χτενίσματα και γενικότερα κοσμητικές διαδικασίες προκαλεί φλεγμονή στον θύλακα και ουλοποίηση με αποτέλεσμα τη μόνιμη αλωπεκία. Η περιφερική αλωπεκία είναι η πιο συνηθισμένη.

Ουλωτικές Αλωπεκίες

Αυτή η πάθηση είναι πιο συχνή στις γυναίκες και παρουσιάζεται με περιθυλακικό ερύθημα και κερατωτικά βύσματα στα άκρα της επεκτεινόμενης αλωπεκίας. Μπορεί να οφείλεται σε διάφορες αιτίες, όπως:

Διαταραχές ανάπτυξης και κληρονομούμενα νοσήματα: απλασία δέρματος, επιδερμιδικοί σπίλοι, ποροκεράτωση του Mibelli, ιχθυάσεις, νόσος Darier κλπ

Βλάβες από φυσικά αίτια: μηχανικά τραύματα, εγκαύματα, ακτινοδερματίτις

Μικροβιακές φλεγμονές: δερματοφυτίες, βακτηριακές λοιμώξεις (φυματώδης λύκος, λέπρα, τριτογονος σύφιλη, δοθιήνας, ψευδάνθραξ, θυλακίτις, ακμή νεκρωτική), λεϊσμανίαση, ιογενείς λοιμώξεις (έρπης ζωστήρ, ανεμευλογιά, ευλογιά)

Νεοπλασίες: βασικοκυτταρικό καρκίνωμα, ουλοποιητικό βασικοκυτταρικό καρκίνωμα, μεταστατικά καρκινώματα

Διάφορες άλλες δερματοπάθειες αγνώστου αιτιολογίας: ομαλός λειχήνας, ερυθηματώδης λύκος, σκληροδερμία, λιποειδική νεκροβίωση, σαρκοείδωση, καλοήθες πεμφιγοειδές των βλεννογόνων, θυλακική βλεννίνωση

Ο Θυλακικός Λειχήνας

O θυλακικός λειχήνας (Lichen planopilaris, LPP), επίσης γνωστός ως θυλακικός ομαλός λειχήνας, είναι ένα κλινικό σύνδρομο, το οποίο αποτελείται από ομαλό λειχήνα (lichen planus, LP) που σχετίζεται με ουλωτική αλωπεκία του τριχωτού της κεφαλής. Αυτή η πάθηση είναι πιο συχνή στις γυναίκες και παρουσιάζεται με περιθυλακικό ερύθημα και κερατωτικά βύσματα στα άκρα της επεκτεινόμενης αλωπεκίας. Η θυλακική εμπλοκή περιορίζεται στη χοάνη (μίσχος υπόφυσης) και τον ισθμό, τα οποία εμφανίζουν ληχεινοειδή φλεγμονή. Οι κύριες επιπλοκές του θυλακικού ομαλού λειχήνα είναι η ατροφία και η ουλοποίηση, με τριχόπτωση και αραίωση του τριχωτού της κεφαλής.

Αναγνωρίζονται τρεις τύποι θυλακικού λειχήνα:

  1. O κλασικός θυλακικός λειχήνας,
  2. Το σύνδρομο Graham-Little, το οποίο χαρακτηρίζεται από τα εξής:
    • πολυεστιακή ουλωτική αλωπεκία του τριχωτού της κεφαλής,
    • μη ουλωτική αλωπεκία της μασχαλιαίας κοιλότητας και/ή της βουβωνικής χώρας, και
    • κερατωτικές θυλακικές βλατίδες
  3. Η μετωπιαία ινωτική αλωπεκία, η οποία προσβάλλει κυρίως γυναίκες σε μετεμμηνοπαυσιακή φάση, εμφανίζεται ως ουλωτική αλωπεκία στη μετωποβρεγματτική γραμμή των μαλλιών και σχετίζεται με μη ουλωτική αλωπεκία των φρυδιών.

Στρατηγική Αντιμετώπισης

Η θεραπευτική αντιμετώπιση του θυλακικού λειχήνα είναι δύσκολη και αποτελεί πρόκληση. Ωστόσο, εάν η σχετική φλεγμονή ελεγχθεί στα πρώιμα στάδιά της, μπορεί να διαφυλαχθούν οι τριχοθυλακικές μονάδες και να καταστεί δυνατή η εκ νέου ανάπτυξη των μαλλιών.

Στην καλή θεραπευτική ανταπόκριση περιλαμβάνεται η μείωση των σχετικών συμπτωμάτων ταυτόχρονα με τη σταθεροποίηση της νόσου και την εκ νέου ανάπτυξη κάποιων μαλλιών στην ενεργό περίμετρο της περιοχής με αλωπεκία. Τα από του στόματος αντισταμινικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον έλεγχο του κνησμού, ενώ τα τοπικά κορτικοστεροειδή υψηλής δραστικότητας χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της φλεγμονής στις πρώιμες βλάβες. Οι ενδοβλαβικές εγχύσεις είναι αποτελεσματικές στις πολύ προχωρημένες βλάβες.

 Έχει αποδειχθεί ότι τα ρετινοειδή έχουν κάποιο αποτέλεσμα στη θεραπεία του θυλακικού λειχήνα και, επομένως, αποτελούν μια πιθανή εναλλακτική της θεραπείας με κορτικοστεροειδή. Στις επιπλέον θεραπευτικές μεθόδους περιλαμβάνονται τα ανθελονοσιακά φάρμακα.

 Άλλοι παράγοντες που έχουν αναφερθεί ως χρήσιμοι είναι μεταξύ άλλων η κυκλοσπορίνη. Εξετάζεται επίσης η επιλογή χρήσης βιολογικών παραγόντων (tumor necrosis factor, TNF) για αυτήν την πάθηση.

 

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΛΩΠΕΚΙΑ
Βιβλιογραφία / Πηγές